เมื่อโมเดลแชร์ค่าธรรมเนียมใหม่ของ PumpSwap ประกาศออกมา ในวงการ crypto ก็ต้องจับตามองอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดย DEX รายนี้เป็นผลงานของ Pump.Fun บนเครือข่าย Solana ซึ่งได้สร้างกระแสด้วยแนวคิดแบ่งปันผลประโยชน์ให้ token creators ถึง 50% จากค่าทำธุรกรรมบนแพลตฟอร์ม และหากอ้างอิงตัวเลขล่าสุดในเดือนเมษายน ปี 2025 ที่ PumpSwap ทำยอดเทรดได้สูงถึง $11.2 พันล้าน เท่ากับว่าโครงสร้างนี้อาจสร้างรายได้ให้ ผู้พัฒนาโทเคน ได้กว่า $5.6 ล้านเลยทีเดียว

ภาพรวมโครงสร้างค่าธรรมเนียม เดิมที PumpSwap เก็บค่าธรรมเนียมไว้ที่ 0.25% ต่อการเทรด แบ่งเป็น 0.2% สำหรับ liquidity providers และอีก 0.05% สำหรับโปรโตคอล แต่เอกสารล่าสุดระบุว่าได้เพิ่มอีก 0.05% เพื่อส่งตรงไปยัง coin creator vault ทำให้รวมแล้วค่าธรรมเนียมเพิ่มเป็น 0.3% ต่อธุรกรรม ตามโครงสร้างนี้ token creators จะได้ส่วนแบ่ง 0.05% ในรูปเหรียญ SOL สำหรับโทเคนที่มีสิทธิ์ และหากมองตามศักยภาพและปริมาณเทรดมหาศาล ก็อาจเป็นรายได้ก้อนใหญ่สำหรับใครที่เคยออกโทเคนทิ้งไว้

ความเห็นจากชุมชนและประเด็น Rug Pull : เสียงที่แตกออกเป็นสองทาง แม้ฟังดูเป็นการแบ่งปันรายได้ให้ผู้สร้างโทเคน แต่ชุมชนส่วนหนึ่งกลับวิจารณ์ว่ากลายเป็นช่องโหว่ให้ Dev ที่ไม่รับผิดชอบได้ประโยชน์ ซึ่งอาจเปิดโอกาสให้เกิด Rug Pull หรือการเทเหรียญหนี เพราะสุดท้ายพวกเขายังคงได้รับส่วนแบ่งจากค่าธรรมเนียม ผู้ใช้ X นามว่า 0xRiver แสดงความคิดเห็นอย่างชัดเจนว่า “99% ของเหรียญเป็น CTO [community takeover] ที่ไม่ต้องการ Dev แล้ว แต่ตอนนี้กลับให้ Dev ที่เทเหรียญไปตั้งนาน ได้เงินเพิ่มอีก ถือว่าเป็นปัญหาอย่างมาก”

มุมมองต่อความน่าเชื่อถือในระยะยาว อีกหนึ่งปัญหาคือการบั่นทอนความเชื่อมั่นของโครงการที่เดินหน้าโดยชุมชนเอง บางครั้งทีม Dev แทบไม่ได้มีส่วนร่วม แต่กลับรับผลประโยชน์จากค่าธรรมเนียมโดยไม่ต้องทำอะไรต่อ ชุมชนกังวลว่าโมเดลรายได้แบบนี้จะกระทบต่อ credibility และภาพลักษณ์ของ PumpSwap ในระยะยาว เบื้องหลัง Pump.Fun และการพัฒนาอัปเดตล่าสุด Pump.Fun เปิดตัวในเดือนมกราคม ปี 2024 โดย Noah Tweedale, Alon Cohen และ Dylan Kerler มีจุดขายสำคัญคือให้ผู้ใช้สร้างโทเคนบน Solana ได้ง่ายๆ พร้อมกำหนด ticker และอัปโหลดรูป เมื่อราคาโตตามกลไก bonding curve และแตะระดับ market cap ที่กำหนด โทเคนจะ graduate ไปเทรดบน DEX อื่นๆ โดยอัตโนมัติ ด้วยเหตุนี้ PumpSwap เลยถูกเปิดตัวในเดือนมีนาคมเพื่ออำนวยความสะดวกในการ migrate โทเคนโดยไม่ต้องเสีย 6 SOL อีกต่อไป และยังช่วยเสริมสภาพคล่อง (liquidity pools) เพื่อไม่ต้องพึ่ง DEX ภายนอกอย่าง Raydium

อย่างไรก็ตาม ในเดือนเมษายนที่ผ่านมา Pump.fun ยังได้ reintroduce ฟีเจอร์ live-streaming ให้ผู้ใช้กลุ่มจำกัด 5% หลังจากที่ต้องปิดตัวฟีเจอร์นี้ไป 5 เดือน เพราะเคยมีคอนเทนต์ disturbing เพื่อปั่นราคามาก่อน เช่น ข่มขู่จะทำร้ายตัวเองหรือใช้ความรุนแรงถ้าเหรียญราคาไม่วิ่ง

บทสรุป: จะไปต่อหรือพอแค่นี้? โมเดลแชร์ค่าธรรมเนียมและการคืนชีพของ live-streaming กลายเป็นกระแสร้อนแรงที่น่าจับตา เพราะในขณะที่ PumpSwap ตั้งใจจะแบ่งผลประโยชน์ให้ผู้สร้างโทเคน ก็มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ถึงช่องโหว่และความเสี่ยงต่อชุมชน crypto อีกด้านหนึ่ง

คำถามสำคัญ คือ PumpSwap จะสามารถบริหารโครงสร้างใหม่ให้เกิดความเชื่อมั่นระยะยาว หรือจะขาดทุนความน่าเชื่อถือจากผู้ใช้? ถึงเวลาเฝ้ารอดูว่าทิศทางจะไปทางใด