Travel Rule มาแล้ว! ก.ล.ต.ไล่สแกนเงินคริปโตทั่วระบบ
รัฐบาลเร่งเครื่องยกระดับมาตรการตรวจสอบธุรกรรมการเงินครั้งใหญ่ หลังเดินหน้าตั้ง “ดาต้าบูโร” ทำศูนย์กลางข้อมูลประเทศ โดย ก.ล.ต.เตรียมประกาศใช้ Travel Rule กับธุรกรรมคริปโต เพื่อเชื่อมข้อมูลข้ามหน่วยงาน ปิดช่องว่าง ‘บัญชีม้า–แก๊งสแกมเมอร์’ อย่างเป็นระบบ
Highlight Box (Key Numbers & Info)
- ธุรกรรมคริปโตมูลค่า เกิน 5 ล้านบาท ต้องรายงาน ปปง.
- ระบบดาต้าบูโรเชื่อมข้อมูล 3 อุตสาหกรรมหลัก: แลกเงิน / ทองคำ / คริปโต
- Travel Rule เน้นแลกเปลี่ยนข้อมูล ผู้ส่ง–ผู้รับ แบบเรียลไทม์
- หน่วยงานร่วมปฏิบัติ: กระทรวงการคลัง, ธปท., ก.ล.ต., ปปง.
รายละเอียดเหตุการณ์
ภายใต้ปฏิบัติการ “Connect the Dots” กระทรวงการคลังเดินหน้าสร้างระบบดาต้าบูโร เพื่อรวบรวมข้อมูลการเงินทุกหน่วยงานไว้ในศูนย์กลางเดียว โดยมี ธปท., ก.ล.ต. และ ปปง. เข้าร่วมเต็มรูปแบบ เป้าหมายคือปิดช่องโหว่ข้อมูลที่กระจัดกระจายหลายระบบ และช่วยหน่วยงานรัฐติดตามธุรกรรมต้องสงสัยได้ลึกกว่าเดิม
ศ.ดร.พรอนงค์ บุษราตระกูล เลขาธิการ ก.ล.ต. ระบุว่า ดาต้าบูโรจะช่วยทำให้เห็นภาพการไหลของเงินในระบบเศรษฐกิจอย่างชัดเจน โดยเฉพาะธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลที่มีข้อมูล KYC และบัญชีธนาคารเชื่อมโยงอยู่แล้ว เมื่อธุรกรรมมีมูลค่าเกินเกณฑ์ ผู้ประกอบการต้องรายงานไปยัง ปปง. ซึ่งข้อมูลนี้จะถูกรวบรวมสู่ศูนย์กลางข้อมูลใหม่ คาดว่าเห็นรูปธรรมภายใน 1–2 เดือน
พร้อมกันนี้ ก.ล.ต.เตรียมผลักดันการบังคับใช้ Travel Rule ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลของ FATF เพื่อบังคับให้ผู้ประกอบการคริปโตส่งข้อมูลผู้ส่ง–ผู้รับ เมื่อโอนสินทรัพย์ดิจิทัลเกินเกณฑ์ เพื่อให้สามารถตรวจสอบเส้นทางธุรกรรมได้ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง โดยเฉพาะธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเอกชนหรือกระเป๋าที่ไม่อยู่ภายใต้กำกับดูแล
บทเรียน / มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
สังเกตสำคัญ
- การเชื่อมข้อมูลทั้งระบบจะช่วยลดช่องว่าง “บัญชีม้า” และธุรกรรมผิดกฎหมาย
- ภาคเอกชนต้องการข้อมูลจากรัฐเพื่อปรับมาตรการตรวจสอบให้แม่นยำขึ้น
- การกำกับเข้มขึ้นจะช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือของระบบการเงินไทยในสายตาต่างชาติ
Quotes จากผู้เชี่ยวชาญ
“ดาต้าบูโรจะทำให้เราเห็น Gap ของข้อมูลชัดเจนขึ้น และแต่ละหน่วยงานจะสามารถปิดช่องว่างของตัวเองได้ดีขึ้น” — เลขาธิการ ก.ล.ต.
“ผู้ประกอบการทองคำไม่รู้ได้เองว่าบัญชีไหนเป็นบัญชีม้า รัฐต้องส่งข้อมูลให้ชัดเจน” — MTS Gold
“มาตรฐานตาม FATF สำคัญมาก หากไทยไม่ทำ ต่างชาติจะไม่กล้าลงทุนหรือค้าขายกับเรา” — นายกสมาคม TAFEXS
Implication / ผลกระทบเชิงระบบ
การผลักดัน Travel Rule และโครงสร้างดาต้าบูโรจะทำให้ ทุกธุรกรรมใน ecosystem การเงินของไทย มีความโปร่งใสขึ้นอย่างก้าวกระโดด ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างดังนี้:
- เสริมเกราะป้องกันอาชญากรรมออนไลน์และตลาดมืด
- เพิ่มความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติในตลาดการเงินไทย
- ช่วยผู้ประกอบการลดความเสี่ยงจากการถูกใช้เป็นช่องโหว่ฟอกเงิน
- เป็นรากฐานสำคัญต่อการออกกฎหมายกำกับดูแลคริปโตรุ่นใหม่
Timeline เหตุการณ์สำคัญ
| ช่วงเวลา | เหตุการณ์ |
|---|---|
| Q1 2024 | คลังเริ่มวางแผน “Connect the Dots” |
| กลางปี 2024 | หน่วยงานรัฐ–เอกชนเริ่มส่งข้อมูลเชิงลึกเพื่อปิด Gap |
| ปลายปี 2024 | Travel Rule อยู่ในขั้นเตรียมปรับแก้กฎหมายร่วมกับ ปปง. |
| Q1–Q2 2025 | คาดเริ่มเห็นแพลตฟอร์มดาต้าบูโรเชื่อมข้อมูลแบบรูปธรรม |
Key Takeaways
- รัฐเดินหน้าตั้งดาต้าบูโรเพื่อรวมข้อมูลธุรกรรมการเงินทั้งประเทศ
- ก.ล.ต.เตรียมใช้ Travel Rule ตรวจสอบการโอนคริปโตแบบเข้มระดับสากล
- ทุกธุรกรรมมูลค่าเกิน 5 ล้านบาทต้องรายงาน ปปง.
- ภาคเอกชนเรียกร้อง “ข้อมูลจากรัฐ” เพื่อบล็อกบัญชีม้าอย่างมีประสิทธิภาพ
- ไทยจำเป็นต้องยกระดับมาตรฐาน AML ให้เทียบเท่า FATF เพื่อดึงดูดการลงทุนต่างชาติ
