17,500 ล้านบาท คือตัวเลขโดยประมาณที่ไหลเข้าสู่อุตสาหกรรม Decentralized Social (DeSoc) ในช่วงที่ผ่านมา แต่ทว่าปัจจุบันภาพรวมการระดมทุนกลับเผชิญกับภาวะชะลอตัวอย่างเห็นได้ชัด ท่ามกลางคำถามสำคัญว่าแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียบนบล็อกเชนกำลังจะตายไปพร้อมกับกระแส SocialFi หรือนี่คือช่วงเวลา “ล้างไพ่” เพื่อคัดกรองโปรเจกต์ที่มีความสามารถในการใช้งานจริงให้เหลือรอดไปสู่ยุคถัดไป

ภาพรวมการระดมทุนในโปรเจกต์กลุ่ม DeSoc ตลอดปีที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงความผันผวนอย่างรุนแรง โดยเฉพาะหลังจากกระแสการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของโปรเจกต์เรือธงเริ่มอิ่มตัว ส่งผลให้มูลค่าการลงทุนรายไตรมาสลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับช่วงปี 2023-2024 ที่ผ่านมา ซึ่งผลกระทบนี้ไม่เพียงแต่สะท้อนผ่านตัวเลขในบัญชีของบริษัท VC เท่านั้น แต่ยังส่งผลโดยตรงต่อสภาพคล่องของแอปพลิเคชันที่เน้นการทำเหรียญรางวัล (Token Incentives) ซึ่งมักจะสูญเสียผู้ใช้งานไปอย่างรวดเร็วเมื่อผลตอบแทนเริ่มไม่คุ้มค่ากับการเข้ามามีส่วนร่วมในระบบ

นักวิเคราะห์จากหลายสำนักมองว่าปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่จุดจบแต่เป็นช่วงปรับฐานของอุตสาหกรรม โดยผู้เชี่ยวชาญระบุว่า “เรากำลังเปลี่ยนผ่านจากยุคของการเก็งกำไรบนกระแส SocialFi ไปสู่ยุคของการสร้าง Infrastructure ที่ยั่งยืนมากขึ้น” ซึ่งความเห็นนี้สอดคล้องกับการเคลื่อนไหวของนักลงทุนระดับสถาบันที่เริ่มเปลี่ยนโฟกัสจากการอัดฉีดเงินให้แอปพลิเคชันหน้าใหม่ ไปเป็นการสนับสนุนโปรโตคอลพื้นฐานที่เน้นเรื่อง Data Ownership และ Interoperability หรือความสามารถในการโอนย้ายข้อมูลข้ามแพลตฟอร์มได้อย่างอิสระ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญที่โซเชียลมีเดียยุค Web2 ไม่สามารถให้ได้

ผลกระทบเชิงระบบในครั้งนี้กำลังบีบให้ Ecosystem ของ DeSoc ต้องเร่งพิสูจน์คุณค่าที่แท้จริง (Utility) มากกว่าแค่การเก็งกำไรเหรียญ หากอุตสาหกรรมนี้สามารถก้าวข้ามอุปสรรคเรื่อง User Experience ที่ซับซ้อนและการสร้างแรงจูงใจที่ยั่งยืนได้ การกลับมาของเม็ดเงินลงทุนในระลอกถัดไปอาจมีมูลค่ามหาศาลกว่าเดิมหลายเท่าตัว เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐานของสังคมดิจิทัลกำลังถูกท้าทายด้วยปัญหาความเป็นส่วนตัวและการเซ็นเซอร์ ซึ่ง DeSoc คือคำตอบเดียวที่สอดรับกับอุดมการณ์ของอินเทอร์เน็ตในอนาคตอย่างแท้จริง