กิดเหตุการณ์ระทึกขวัญในโลก DeFi เมื่อแพลตฟอร์มกู้ยืมยักษ์ใหญ่อย่าง Aave เผชิญกับปัญหาทางเทคนิคในระบบ Oracle (ตัวป้อนราคา) ส่งผลให้ราคาของเหรียญ wstETH (Wrapped staked Ether) ถูกประเมินต่ำกว่าราคาตลาดจริงประมาณ 2.85% ความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยนี้กลับสร้างความเสียหายมหาศาล โดยกระตุ้นให้เกิดการล้างพอร์ตอัตโนมัติ (Liquidation) คิดเป็นมูลค่ารวมกว่า 27 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 938 ล้านบาท ภายในเวลาเพียง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา ท่ามกลางคำถามเรื่องความปลอดภัยของระบบคัดกรองความเสี่ยง

ต้นตอของปัญหา: เมื่อ “ตาชั่ง” ทำงานผิดพลาด เหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดจากการที่ราคา Ethereum ร่วงหนัก แต่เกิดจาก “ระบบบอกราคา” หรือ Oracle ของ Aave ทำงานผิดปกติ โดยปกติแล้ว wstETH จะมีมูลค่าสูงกว่า ETH เล็กน้อยเนื่องจากมีการสะสมผลตอบแทนจากการ Staking แต่ในขณะเกิดเหตุ Oracle ของ Aave กลับมองว่า 1 wstETH มีค่าเพียง 1.19 ETH ทั้งที่ราคาตลาดจริงอยู่ที่ประมาณ 1.23 ETH

กลไก CAPO และความผิดพลาดในการตั้งค่า จากการตรวจสอบของ Chaos Labs ทีมบริหารความเสี่ยงชื่อดัง พบว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวป้อนราคาจาก Chainlink โดยตรง แต่อยู่ที่การตั้งค่าระบบภายในที่เรียกว่า CAPO (Continuous Asset Pricing Oracle) ของ Aave เอง ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อจำกัดเพดานความเร็วในการปรับขึ้นของราคาเหรียญประเภท Yield-bearing (เหรียญที่มีปันผล) เพื่อป้องกันการปั่นราคา แต่ในครั้งนี้การตั้งค่ากลับ “ค้าง” หรือล้าสมัย ทำให้ราคาวิ่งตามตลาดไม่ทันจนเกิดส่วนต่างที่มากเกินไป

ผลกระทบ: ฝันร้ายของนักลงทุนสาย Leverage เมื่อระบบมองว่ามูลค่าหลักทรัพย์ค้ำประกัน (wstETH) ของผู้ใช้ลดลงอย่างกะทันหัน ทั้งที่ในความเป็นจริงราคายังปกติ ระบบอัตโนมัติจึงสั่ง “ล้างพอร์ต” หรือขายสินทรัพย์ทิ้งทันทีเพื่อชำระหนี้ นักลงทุนจำนวนมากถูกบังคับขายในราคาที่ขาดทุน (Force Sell) และต้องเสียค่าธรรมเนียมการถูกล้างพอร์ต (Liquidation Penalty) เพิ่มเติมอีกด้วย

ความเชื่อมั่นและทางออกในอนาคต ทางด้านตัวแทนจาก Lido (ผู้ดูแลเหรียญ wstETH) ยืนยันว่าตัวเหรียญและโปรโตคอล Lido ยังทำงานปกติ 100% ปัญหานี้เป็นเรื่องเฉพาะของระบบ Oracle บน Aave เท่านั้น ปัจจุบันชุมชน Aave กำลังหารือถึงมาตรการเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบจากความผิดพลาดของระบบในครั้งนี้ ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งกรณีศึกษาที่ย้ำเตือนว่า แม้แต่แพลตฟอร์มระดับโลกก็ยังมีจุดอ่อนที่คาดไม่ถึงในเชิงเทคนิค