100% คือตัวเลขที่ Hayden Adams มั่นใจว่า Automated Market Makers (AMMs) จะไม่หายไปไหน ท่ามกลางกระแสวิพากษ์วิจารณ์ว่าโมเดลนี้กำลัง “ไม่ยั่งยืน” และทำให้ผู้ให้บริการสภาพคล่อง (LPs) ขาดทุนจากความผันผวน ล่าสุดผู้ก่อตั้ง Uniswap ได้ออกมาแถลงการณ์โต้ตอบอย่างดุเดือด โดยระบุว่า AMM กำลังคว้าชัยชนะในเซกเมนต์ที่ตลาดแบบดั้งเดิมเข้าไม่ถึง พร้อมชี้ว่าการอัปเกรด Uniswap v4 จะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ระบบนิเวศนี้แข็งแกร่งกว่าเดิม

ข้อถกเถียงเรื่องความยั่งยืนของ AMM ถูกจุดฉนวนขึ้นอีกครั้งเมื่อต้นเดือนมกราคม 2026 หลังมีนักวิเคราะห์และผู้เล่นในอุตสาหกรรมบางส่วนตั้งข้อสังเกตว่า โมเดลการจับคู่คำสั่งซื้อขายอัตโนมัติอาจเสียเปรียบผู้สร้างตลาดมืออาชีพ (Professional Market Makers) ในระยะยาว โดยเฉพาะในประเด็นเรื่อง Impermanent Loss และกำไรของ LP ที่ลดน้อยลง อย่างไรก็ตาม Hayden Adams ได้โพสต์ชี้แจงผ่านแพลตฟอร์ม X เมื่อวันที่ 6 มกราคม โดยเน้นย้ำว่า AMM ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อชนะในทุกสถานการณ์ แต่ในตลาดที่มีต้นทุนเงินทุนต่ำและความผันผวนน้อย เช่น คู่เหรียญ Stablecoin ระบบ AMM สามารถสร้างผลตอบแทนที่สม่ำเสมอและมีประสิทธิภาพเหนือกว่าการวาง Order Book แบบดั้งเดิมอย่างเห็นได้ชัด นอกจากนี้สำหรับสินทรัพย์ประเภท Long-tail หรือโทเค็นใหม่ๆ ที่มีความผันผวนสูง AMM ยังคงเป็นเพียงกลไกเดียวที่สามารถขยายขนาด (Scalable) ได้จริง เนื่องจากช่วยให้โครงการต่างๆ สามารถสร้างสภาพคล่องเริ่มต้นได้โดยไม่ต้องพึ่งพาตัวกลางที่มีค่าใช้จ่ายสูง

“AMM เพิ่งจะเริ่มต้นขึ้นเท่านั้น” คือประโยคสำคัญที่ Adams สื่อสารไปยังชุมชนคริปโต โดยเขามองว่าความสำเร็จของ Uniswap ตลอดหลายปีที่ผ่านมาคือข้อพิสูจน์เชิงประจักษ์ว่าระบบนี้เติบโตได้จริงแม้จะผ่านช่วงเวลาที่ตลาดเลวร้ายที่สุดมาแล้ว ข้อสังเกตสำคัญคือการเปรียบเทียบกำไรของ LP แบบแยกส่วน (Markouts) มักจะมองข้ามภาพรวมของการเติบโตของสภาพคล่องในระยะยาวและการทำงานร่วมกันของระบบนิเวศ (Composability) ซึ่งเป็นจุดแข็งที่หาไม่ได้ในโลกการเงินดั้งเดิม นอกจากนี้ Adams ยังยอมรับว่าความท้าทายในปัจจุบัน เช่น ความเสี่ยงด้าน Gamma และ Impermanent Loss เป็นสิ่งที่จัดการได้หากมีการปรับโครงสร้างค่าธรรมเนียมที่เหมาะสม ซึ่งเขาเชื่อมั่นว่านวัตกรรมในโลก DeFi จะสามารถสร้างเครื่องมือมาปิดช่องโหว่เหล่านี้ได้ในที่สุด

การออกมาปกป้องความยั่งยืนของ AMM ในครั้งนี้ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อความเชื่อมั่นในกลุ่มโปรโตคอล DeFi โดยเฉพาะเมื่อ Uniswap กำลังเตรียมความพร้อมสำหรับการเปิดตัว Uniswap v4 ซึ่งจะมีฟีเจอร์ “Hooks” ที่เปิดโอกาสให้ผู้พัฒนาสามารถใส่ตรรกะที่กำหนดเองลงใน Pool แต่ละตัวได้ การขยับตัวครั้งนี้จะทำให้ AMM เปลี่ยนโฉมจากเครื่องมือพื้นฐานไปสู่แพลตฟอร์มสภาพคล่องแบบเปิด (Open Liquidity Platform) ที่มีความยืดหยุ่นสูง ผลกระทบเชิงระบบที่ตามมาคือการบีบให้ Market Maker แบบดั้งเดิมต้องปรับตัวเข้าหาโครงสร้างแบบ On-chain มากขึ้น และอาจนำไปสู่การลดลงของส่วนต่างราคา (Slippage) ทั่วทั้งอุตสาหกรรม หาก Uniswap v4 สามารถดึงดูดสภาพคล่องกลับมาได้ตามที่ Adams คาดการณ์ไว้ เราอาจเห็นยอดการซื้อขายรวม (Trading Volume) พุ่งทะลุหลักล้านล้านดอลลาร์ในเวลาอันสั้น